Het is niet zo ingewikkeld als het soms lijkt in het werk, de situaties doen zich thuis ook voor. Misschien niet herkenbaar als een van de ‘management-theorieën’, maar als je het uitlegt snapt iedereen het en daar hoef je de management-theorieën niet voor te kennen.
In de ‘kwestie’ spijkerbroek zonder draagvlak zie ik heel duidelijk het model dat Thomas & Killman hebben uitgedacht: in situaties dat je onder druk staat (bijv. conflict/onderhandeling/verschillende belangen) zijn er een aantal basisstijlen:
- je gaat de strijd aan / concureren / doordrukken;
- je geeft toe / bent meegaand;
- je vermijdt / omzeilen, terugtrekken;
- je zoekt het snelle compromis;
- je werkt samen / verkent het verschil en zoekt creatieve oplossing.
Het zal meteen duidelijk zijn dat de laatste stijl beide partijen het meeste oplevert. Vanuit een oprechte doelstelling te ontdekken wat de achterliggende belangen zijn, kunnen beide partijen tot creatieve oplossingen komen waar ieder zich in vindt. Een gedragen uitkomst die zó doorwrocht is, dat het ook een duurzame uitkomst is.
Dat in tegenstelling tot het zoeken van een snel compromis. Dan heb je weliswaar het gevóel dat je er uit bent en allebei (‘n beetje) tevreden, maar de praktijk leert dat dit oppervlakkige oplossingen zijn. De achterliggende belangen die niet gehonoreerd zijn, gaan opspelen en ondermijnen de oplossing.
Vermijden en toegeven hebben allebei als ‘winst’ dat het dreigende ’conflict’ uit de weg is geruimd. Dit kan uit strategisch oogpunt ook soms handig zijn. Sowieso hebben de stijlen allemaal voor- en nadelen. Het is geen kwestie van goed of fout. Bij de stijlen vermijden en toegeven speelt het uiteindelijk ook op dat je eigen belangen niet gehonoreerd zijn.
En dan de eerstgenoemde stijl: concureren, doordrukken. Deze stijl geeft de partij die door drukt het euforisch gevoel van ‘het voor elkaar hebben’. Als dit ‘succes’ mede is behaald door het inzetten van macht(-spositie), is er grote kans dat met het succes ook direct weerstand is gecreëerd. Er is dan sprake van een ogenschijnlijk succes met in de onderstroom verzet. De leidinggevende die bijvoorbeeld op deze stijl een afspraak heeft gemaakt en dénkt dat de medewerker dat ook gaat doen, komt bedrogen uit.
En zo gaat het ook bij het kopen van een spijkerbroek met een puberzoon…
als je het na een paar uur winkelen helemaal zat bent en – als je heel eerlijk bent – ‘n beetje je ouderlijk gezag ‘misbruikt’ om er snel vanaf te zijn…
en die ene spijkerbroek er toch ‘n beetje doordrukt, tja, dan blijft die uiteindelijk gewoon in de kast liggen…
: geld weggegooid, het gevoel van ‘pfff gelukt, klaar met winkelen en naar huis’ is al lang weg. Wat overblijft is een katterig gevoel én een nieuwe spijkerbroek waarvan dát draagvlak nooit zal slijten!
